Tăng huyết áp và bệnh thận: Mối liên hệ hai chiều

Huyết áp cao có thể góp phần gây tổn thương thận, và bệnh thận có thể khiến việc kiểm soát huyết áp khó khăn hơn. Kế hoạch chăm sóc dựa trên diễn biến huyết áp và tình trạng sức khỏe của từng người, thay vì áp dụng một mục tiêu chung cho tất cả.

Chủ đề
Huyết áp và thận
Thời gian đọc
Thời gian đọc: 6 phút
Ngày đăng
Phiên bản tiếng Anh được thẩm định về chuyên môn y khoa bởi
Shree Mulay, MD,
Tác giả
Ban biên tập The Kidney Experts
Chỉ nhằm cung cấp kiến thứcBài viết này có thể giúp quý vị chuẩn bị câu hỏi tốt hơn, nhưng không dùng để chẩn đoán bệnh thận và không thay thế tư vấn y tế dành riêng cho quý vị từ bác sĩ hoặc đội ngũ chuyên khoa thận.

Những điểm chính

  • Tăng huyết áp có thể làm tổn thương mạch máu ở thận theo thời gian, trong khi bệnh thận có thể góp phần làm huyết áp tăng cao.
  • Kết quả đo huyết áp qua nhiều lần, chức năng thận, albumin niệu, thuốc đang dùng, triệu chứng và các bệnh lý khác là cơ sở để xây dựng kế hoạch chăm sóc.
  • Mục tiêu huyết áp và quyết định dùng thuốc cần được nhân viên y tế có chuyên môn phù hợp xác định riêng cho từng người.
Mũi tên hai chiều nối huyết áp với sức khỏe thận, xung quanh là các nội dung về theo dõi, xét nghiệm và điều trị phù hợp với từng người.
Huyết áp và sức khỏe thận ảnh hưởng lẫn nhau, vì vậy nhân viên y tế thường theo dõi cả hai theo thời gian.

Mối liên hệ giữa huyết áp và sức khỏe thận

Tăng huyết áp và bệnh thận có thể ảnh hưởng lẫn nhau. Theo thời gian, áp lực cao trong mạch máu có thể góp phần gây tổn thương thận. Đồng thời, thận giúp điều hòa lượng dịch và các tín hiệu liên quan đến huyết áp, nên bệnh thận có thể khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.[1]

Mối liên hệ hai chiều này là một trong những lý do nhân viên y tế có thể xem xét các chỉ số huyết áp cùng với creatinin, eGFR, albumin niệu, thuốc đang dùng, bệnh đái tháo đường, sức khỏe tim mạch và các bệnh lý khác. Một lần đo huyết áp tại phòng khám hay một lần xét nghiệm thận có thể chưa phản ánh đầy đủ tình hình.

Vì sao cần đo huyết áp nhiều lần và làm xét nghiệm thận

Tăng huyết áp thường gặp ở người trưởng thành mắc bệnh thận mạn và cũng là một yếu tố nguy cơ gây bệnh thận.[2] Chỉ số huyết áp có thể thay đổi tùy theo hoạt động, cảm giác khó chịu, căng thẳng, tình trạng bệnh, kỹ thuật đo và thời điểm đo. Nếu nhân viên y tế khuyến nghị theo dõi tại nhà, quý vị hãy hỏi cách sử dụng thiết bị, thời điểm đo và cách gửi lại kết quả đã ghi chép.

Albumin niệu có thể cung cấp thêm thông tin về tổn thương thận và mức độ nguy cơ. Diễn biến của eGFR và creatinin giúp phản ánh khả năng lọc của thận. Việc xem xét tổng hợp các kết quả này có thể giúp đội ngũ chăm sóc giải thích vì sao có thể cần thay đổi cách theo dõi hoặc điều trị.

  • Quý vị hãy mang theo danh sách đầy đủ các thuốc kê đơn, sản phẩm không kê đơn và thực phẩm bổ sung đang dùng.

  • Quý vị hãy cung cấp kết quả đo tại nhà nếu nhân viên y tế đã yêu cầu quý vị ghi lại.

  • Quý vị hãy hỏi xem vòng bít có vừa vặn và cách đo của mình có bảo đảm kết quả chính xác hay không.

  • Quý vị hãy hỏi khi có triệu chứng hoặc thay đổi nào trong chỉ số huyết áp thì cần gọi báo sớm hơn.

Mục tiêu huyết áp được xác định riêng cho từng người

Các hướng dẫn lâm sàng đề cập đến việc kiểm soát huyết áp ở người mắc bệnh thận mạn, nhưng khi áp dụng cần cân nhắc phương pháp đo, tuổi, triệu chứng, các bệnh khác, tình trạng mang thai nếu có, khả năng dung nạp thuốc và những ưu tiên của người bệnh.[3] Không thể lấy một con số trên mạng làm mục tiêu huyết áp chung cho tất cả người bệnh.

Việc lựa chọn thuốc cũng phụ thuộc vào tình trạng lâm sàng. Quý vị không nên tự chọn, đổi hoặc phối hợp thuốc huyết áp dựa trên một bài viết cung cấp thông tin chung. Hãy hỏi nhân viên y tế kê đơn về vai trò của từng thuốc trong kế hoạch chăm sóc thận và liệu có cần xét nghiệm theo dõi hay không.

Chuẩn bị để buổi khám đi đúng trọng tâm

Quý vị hãy ghi lại thời điểm đo và những triệu chứng xuất hiện lúc đó. Mang theo máy đo nếu phòng khám yêu cầu để đối chiếu kết quả với thiết bị tại phòng khám. Hãy hỏi kết quả xét nghiệm thận cho thấy điều gì, mục tiêu nào phù hợp với tình trạng của quý vị và đội ngũ chăm sóc sẽ đánh giá hiệu quả của kế hoạch như thế nào.

The Kidney Experts hỗ trợ bệnh nhân tại Jackson, Dyersburg, Union City, Covington và các cộng đồng lân cận ở Tây Tennessee. Tìm hiểu về kiểm soát tăng huyết áp, xem các địa điểm phòng khám thận hoặc đọc thêm về vai trò của albumin trong nước tiểu khi đánh giá sức khỏe.

Bài viết này chỉ cung cấp thông tin giáo dục sức khỏe, không đưa ra mục tiêu huyết áp hay chỉ định thuốc và không thay thế tư vấn y tế dành riêng cho quý vị từ bác sĩ hoặc đội ngũ chuyên khoa thận.

Câu hỏi nên trao đổi với đội ngũ chăm sóc

  • Tôi nên ghi lại các chỉ số huyết áp đo tại nhà như thế nào để mang đến lần khám tới?
  • Kết quả xét nghiệm chức năng thận và albumin trong nước tiểu của tôi giúp ích gì khi trao đổi về huyết áp?
  • Mục tiêu nào phù hợp với tôi và những yếu tố nào được cân nhắc để xác định mục tiêu đó?
  • Có thuốc kê đơn, sản phẩm không kê đơn hoặc thực phẩm bổ sung nào có thể ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp hoặc thận của tôi không?
  • Những triệu chứng hoặc thay đổi nào cho thấy tôi nên liên hệ với phòng khám sớm hơn?

Nguồn tham khảo

  1. NIDDK: Tăng huyết áp và bệnh thậnQuay lại trích dẫn 1
  2. CDC: Bệnh thận mạn và người lớn bị tăng huyết ápQuay lại trích dẫn 2
  3. Hướng dẫn về huyết áp năm 2021 của KDIGOQuay lại trích dẫn 3