Những điểm chính
- Dấu cảnh báo kết quả cao có nghĩa là phòng xét nghiệm đã đánh dấu kết quả cần chú ý, nhưng chỉ riêng dấu cảnh báo không cho biết nguyên nhân.
- Creatinin và eGFR có liên quan với nhau, nhưng là hai chỉ số khác nhau trên phiếu kết quả, không thể dùng thay thế cho nhau.
- Xét nghiệm albumin trong nước tiểu có thể cung cấp những thông tin khác với xét nghiệm máu.
- Hãy mang theo các phiếu xét nghiệm trước đây có ghi ngày thực hiện; kết quả sẽ hữu ích hơn khi biết rõ thời điểm xét nghiệm.
Xem xét kết quả, đừng vội kết luận theo hướng xấu nhất
Dấu cảnh báo kết quả cao bên cạnh chỉ số creatinin có thể khiến quý vị lo lắng. Dấu này cho biết phòng xét nghiệm đã đánh dấu kết quả cần chú ý, nhưng tự nó không giải thích được nguyên nhân hay cho biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Bác sĩ cần đánh giá chỉ số này cùng với tiền sử sức khỏe, các kết quả trước đây và những xét nghiệm khác của quý vị. Một kết quả riêng lẻ không đủ để phản ánh toàn bộ sức khỏe thận của quý vị.
Creatinin là một chất thải được đo nồng độ trong máu để góp phần đánh giá khả năng lọc của thận.[1] Tài liệu tổng quan về xét nghiệm của NIDDK giải thích cách sử dụng xét nghiệm máu để ước tính mức lọc cầu thận, thường được viết tắt là eGFR.[2] Creatinin và eGFR có liên quan với nhau, nhưng là hai chỉ số khác nhau trên phiếu kết quả, không thể dùng thay thế cho nhau. Nếu phiếu ghi cả hai chỉ số và phần giải thích chưa rõ, hãy hỏi bác sĩ đang nói đến kết quả nào.
Vì sao các kết quả trước đây lại quan trọng
Kết quả sẽ hữu ích hơn khi biết rõ thời điểm xét nghiệm. Bác sĩ có thể cần biết xét nghiệm trước đây có cho kết quả tương tự hay đây là phát hiện mới. Hãy mang theo các phiếu xét nghiệm trước đây hiện có, kèm ngày thực hiện, thay vì chỉ dựa vào trí nhớ hoặc ảnh chụp màn hình thiếu tên xét nghiệm và đơn vị đo. Nếu đây là lần đầu quý vị làm xét nghiệm này, hãy cho bác sĩ biết rằng có thể không có kết quả trước đó để so sánh.
Đừng cho rằng chỉ một kết quả creatinin cao đã đủ chứng minh quý vị mắc bệnh thận mạn, hoặc một kết quả bình thường trước đây đã đủ để giải đáp vấn đề hiện tại. Muốn đưa ra những kết luận đó, cần xem xét toàn diện. Bác sĩ có thể giải thích liệu có cần thêm thông tin hay không và lần đánh giá tiếp theo nhằm làm rõ điều gì. Bài viết này không đưa ra ngưỡng creatinin “an toàn” hay “nguy hiểm” chung cho tất cả mọi người.
Xét nghiệm máu chỉ là một phần trong việc đánh giá sức khỏe thận
Tài liệu tổng quan của NIDDK mô tả hai phương pháp xét nghiệm quan trọng: ước tính khả năng lọc của thận bằng xét nghiệm máu và kiểm tra albumin trong nước tiểu. Albumin là một loại protein; sự hiện diện của chất này trong nước tiểu có thể cung cấp những thông tin khác với xét nghiệm máu. Vì vậy, nếu chỉ trao đổi về creatinin, quý vị có thể chưa được giải thích đầy đủ về việc đánh giá sức khỏe thận. Hãy hỏi xem quý vị đã được xét nghiệm nước tiểu chưa và kết quả đó có ý nghĩa gì khi xem xét cùng kết quả xét nghiệm máu.
Điều này không có nghĩa là tất cả những người có kết quả được đánh dấu cảnh báo đều cần làm cùng một nhóm xét nghiệm. Mục đích của việc hỏi là để hiểu kế hoạch, chứ không phải tự quyết định việc thăm khám và xét nghiệm cho mình. Sau buổi trao đổi, quý vị cần nắm rõ những điều đã được xác định, những điều còn chưa chắc chắn và ai sẽ liên hệ với quý vị về các bước tiếp theo, nếu có.
Chuẩn bị để trao đổi hiệu quả
Hãy ghi lại thời điểm làm xét nghiệm, lý do được chỉ định và liệu quý vị có nhận thấy thay đổi nào về sức khỏe hay không. Chuẩn bị sẵn danh sách mới nhất các loại thuốc và sản phẩm bổ sung đang dùng để cung cấp cho bác sĩ xem xét kết quả. Những thông tin này giúp bác sĩ hiểu rõ hơn tình trạng của quý vị; bài viết này không khẳng định rằng kết quả xét nghiệm là do một loại thuốc, thực phẩm hay hoạt động cụ thể nào gây ra, cũng không hướng dẫn quý vị tự thay đổi việc điều trị.
Những câu hỏi nên chuẩn bị gồm: “Kết quả này so với các kết quả trước đây của tôi như thế nào?” “eGFR của tôi có ý nghĩa gì trong trường hợp này?” “Đã có kết quả albumin niệu của tôi chưa?” và “Bước tiếp theo là gì, và khi nào tôi sẽ nhận được phản hồi?” Nếu đã được hướng dẫn theo dõi cụ thể, hãy hỏi đội ngũ y tế đã chỉ định xét nghiệm để làm rõ những điều quý vị chưa hiểu.
Vai trò của bác sĩ chuyên khoa thận
Đôi khi, nhân viên y tế xem xét kết quả có thể đề nghị tham khảo ý kiến chuyên khoa thận để làm rõ một vấn đề về thận còn chưa rõ. Việc chuyển khám chuyên khoa không có nghĩa là quý vị sẽ phải lọc máu, cũng không bảo đảm kết quả điều trị. Bài viết về thời điểm nên khám bác sĩ chuyên khoa thận và thông tin về dịch vụ chăm sóc bệnh thận mạn của chúng tôi giải thích vai trò của phòng khám. Quý vị vui lòng sử dụng thông tin liên hệ để sắp xếp lịch hẹn, không dùng để yêu cầu đánh giá tình trạng cấp cứu. Bài viết này chỉ cung cấp kiến thức, không nhằm chẩn đoán nguyên nhân dẫn đến kết quả xét nghiệm của quý vị.
Câu hỏi nên trao đổi với đội ngũ chăm sóc
- Kết quả này so với các kết quả trước đây của tôi như thế nào?
- Chỉ số eGFR của tôi có ý nghĩa gì trong trường hợp này?
- Đã có kết quả xét nghiệm albumin niệu của tôi chưa?
- Bước tiếp theo là gì và khi nào tôi sẽ nhận được phản hồi?